Witold Urbanowicz. Pierwsze spotkanie w cyklu „Biografie Suwalszczyzny” - Instytut Pileckiego
01.04.2026 (ŚR)
Witold Urbanowicz. Pierwsze spotkanie w cyklu „Biografie Suwalszczyzny”
30 marca w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej odbyło się pierwsze wydarzenie z cyklu „Biografie Suwalszczyzny”, poświęcone generałowi brygady, pilotowi Witoldowi Urbanowiczowi. Zorganizowano je w 118. rocznicę jego urodzin.
Gościem specjalnym był dr Krzysztof Skłodowski – historyk i regionalista, który przybliżył mniej znane wątki z życia generała.
Podczas spotkania poruszono m.in. temat rodziny Urbanowicza, szczególnie jego ojca, Antoniego, oraz jego działalności w ruchu narodowym. Omówiono także młodość przyszłego generała, okres nauki w Suwałkach oraz okoliczności opuszczenia Seminarium Nauczycielskiego. Prelegent przedstawił również przebieg kariery lotniczej Urbanowicza przed 1939 rokiem, jego udział w kampanii wrześniowej oraz w Bitwie o Anglię. Nie zabrakło informacji o jego powrocie do Polski w 1947 roku, aresztowaniu oraz zwerbowaniu do współpracy przez wywiad PRL. Szczególną uwagę poświęcono pamiątkom przekazanym osobiście przez generała do Muzeum Okręgowego w Suwałkach. Wśród nich znajdują się m.in. mundur letni, zestaw odznaczeń oraz oryginalna odznaka Dywizjonu 303.
Życie i działalność Witolda Urbanowicza
Uczestnicy spotkania mieli także okazję obejrzeć film z relacją Urbanowicza, w której opowiadał o służbie w brytyjskim lotnictwie oraz o kulisach przejęcia ambasady polskiej w Waszyngtonie przez nowe władze. W trakcie dyskusji pojawiły się pytania dotyczące m.in. kryzysu przysięgowego w 1940 roku, zbiorów muzealnych w Suwałkach oraz udziału generała w londyńskiej Paradzie Zwycięstwa w 1946 roku.
Na sali obecni byli członkowie rodziny generała, którzy podzielili się osobistymi wspomnieniami. Wnuczka siostry Urbanowicza zaprezentowała pamiątkę otrzymaną od wujka na zakończenie studiów. Usłyszeliśmy także o jego wizycie w Olszance w 1947 roku oraz rozmowach dotyczących powrotu do kraju, odradzanego ze względu na zagrożenie ze strony UB. Przywołano również ciekawą historię z okresu pobytu generała w Stanach Zjednoczonych, dzięki jego staraniom Polonia przekazała dar w postaci księgozbioru dla szkoły podstawowej w Gatnem, gdzie panowały wówczas bardzo trudne warunki.
Urbanowicz wysyłał także czasze spadochronów, z których pozyskiwano nylonowe nici sprzedawane później na targu w Suwałkach jako forma wsparcia materialnego dla lokalnej społeczności.
Pamiątki i wystawa
Dzięki uprzejmości szkół podstawowych w Olszance i Nowince uczestnicy mogli obejrzeć liczne pamiątki związane z generałem: fotografie, książki, pocztówki oraz ulotki z jego pobytu w Chinach. Zaprezentowano również wystawę „Za wolność waszą i naszą. Polscy lotnicy w obronie Wielkiej Brytanii w latach II wojny światowej” autorstwa Roberta Gretzyngiera, przygotowaną dzięki Fundacji Historycznej Lotnictwa Polskiego.
Zobacz także
- Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Aktualności
Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.
- „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
Aktualności
„Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
W czerwcowym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
- Magazyn historyczny „Mówią Wieki” o Obławie Augustowskiej
Aktualności
Magazyn historyczny „Mówią Wieki” o Obławie Augustowskiej
W cieniu wakacyjnego lipca przypadła kolejna rocznica Obławy Augustowskiej. Podczas mających miejsce obchodów przypominaliśmy o tragicznych wydarzeniach z lata 1945 r. Upowszechnienie wiedzy na ten temat stanowi dla nas jedno z priorytetowych zadań.
- 82. rocznica śmierci ppor. Juliana Wierzbickiego
Aktualności
82. rocznica śmierci ppor. Juliana Wierzbickiego
9 sierpnia delegacja z Oddziału Instytutu Pileckiego w Augustowie wzięła udział w uroczystościach upamiętniających 82. rocznicę śmierci ppor. Juliana Wierzbickiego.
- Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
Aktualności
Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
W Domu Pamięci Obławy Augustowskiej zakończyła się druga konferencja naukowa z cyku ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w. – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” zgromadziła przedstawicieli różnych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych, reprezentujących wiele ośrodków badawczych z Polski i zagranicy.
- LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]
Aktualności
LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]
11 lipca w amfiteatrze miejskim w Augustowie odbyło się widowisko muzyczne poświęcone ofiarom Obławy Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej. Wydarzenie połączyło muzykę, obraz oraz świadectwa rodzin i bliskich ofiar Obławy.
- Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej | 81. rocznica Obławy Augustowskiej
Aktualności
Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej | 81. rocznica Obławy Augustowskiej
12 lipca, w Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej, zapraszamy do Domu Pamięci Obławy Augustowskiej, aby wspólnie oddać cześć ofiarom największej zbrodni na Polakach po II wojnie światowej.
- 12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
12 lipca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. W tym dniu 81 lat temu, 12 lipca 1945 r., trzy miesiące po zakończeniu II wojny światowej, rozpoczęła się Obława Augustowska.
- Koncert LIPCOWI '45 | Ania Dąbrowska, Wiktor Dyduła, Ewelina Flinta, Tatiana Okupnik, Dawid Tyszkowski, Karolina Czarnecka, Zuta
Aktualności
Koncert LIPCOWI '45 | Ania Dąbrowska, Wiktor Dyduła, Ewelina Flinta, Tatiana Okupnik, Dawid Tyszkowski, Karolina Czarnecka, Zuta
Już po raz piąty zapraszamy na koncert, w którym artyści różnych pokoleń za pomocą piosenek opowiedzą historię Lipcowych, ofiar Obławy Augustowskiej.
- Wielka Wymiana Książek | Piknik edukacyjny z okazji 81. rocznicy Obławy Augustowskiej
Aktualności
Wielka Wymiana Książek | Piknik edukacyjny z okazji 81. rocznicy Obławy Augustowskiej
Masz na półce książki, do których już nie wrócisz? Daj im drugie życie i znajdź coś nowego dla siebie!
- Debata Narody w okowach. Sowieckie i postsowieckie represje wobec mieszkańców Europy Środkowo-Wschodniej
Aktualności
Debata Narody w okowach. Sowieckie i postsowieckie represje wobec mieszkańców Europy Środkowo-Wschodniej
Z okazji 81. rocznicy Obławy Augustowskiej zapraszamy na debatę międzynarodową „Narody w okowach. Sowieckie i postsowieckie represje wobec mieszkańców Europy Środkowo-Wschodniej”.
- Wycieczka Śladami Obławy Augustowskiej z Danutą i Zbigniew Kaszlejami | ZAPISY
Aktualności
Wycieczka Śladami Obławy Augustowskiej z Danutą i Zbigniew Kaszlejami | ZAPISY
Zapraszamy na wycieczkę objazdową po miejscach związanych z Obławą Augustowską, prowadzoną przez Danutę i Zbigniewa Kaszlejów – badaczy, którzy poświęcili tej tragicznej historii większość swojego życia.