Witold Urbanowicz. Pierwsze spotkanie w cyklu „Biografie Suwalszczyzny” - Instytut Pileckiego

01.04.2026 (ŚR)

Witold Urbanowicz. Pierwsze spotkanie w cyklu „Biografie Suwalszczyzny”

30 marca w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej odbyło się pierwsze wydarzenie z cyklu „Biografie Suwalszczyzny”, poświęcone generałowi brygady, pilotowi Witoldowi Urbanowiczowi. Zorganizowano je w 118. rocznicę jego urodzin.

Gościem specjalnym był dr Krzysztof Skłodowski – historyk i regionalista, który przybliżył mniej znane wątki z życia generała.

Fot. Instytut Pileckiego

Podczas spotkania poruszono m.in. temat rodziny Urbanowicza, szczególnie jego ojca, Antoniego, oraz jego działalności w ruchu narodowym. Omówiono także młodość przyszłego generała, okres nauki w Suwałkach oraz okoliczności opuszczenia Seminarium Nauczycielskiego. Prelegent przedstawił również przebieg kariery lotniczej Urbanowicza przed 1939 rokiem, jego udział w kampanii wrześniowej oraz w Bitwie o Anglię. Nie zabrakło informacji o jego powrocie do Polski w 1947 roku, aresztowaniu oraz zwerbowaniu do współpracy przez wywiad PRL. Szczególną uwagę poświęcono pamiątkom przekazanym osobiście przez generała do Muzeum Okręgowego w Suwałkach. Wśród nich znajdują się m.in. mundur letni, zestaw odznaczeń oraz oryginalna odznaka Dywizjonu 303.

 

 

Życie i działalność Witolda Urbanowicza

Uczestnicy spotkania mieli także okazję obejrzeć film z relacją Urbanowicza, w której opowiadał o służbie w brytyjskim lotnictwie oraz o kulisach przejęcia ambasady polskiej w Waszyngtonie przez nowe władze. W trakcie dyskusji pojawiły się pytania dotyczące m.in. kryzysu przysięgowego w 1940 roku, zbiorów muzealnych w Suwałkach oraz udziału generała w londyńskiej Paradzie Zwycięstwa w 1946 roku.

Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego

Na sali obecni byli członkowie rodziny generała, którzy podzielili się osobistymi wspomnieniami. Wnuczka siostry Urbanowicza zaprezentowała pamiątkę otrzymaną od wujka na zakończenie studiów. Usłyszeliśmy także o jego wizycie w Olszance w 1947 roku oraz rozmowach dotyczących powrotu do kraju, odradzanego ze względu na zagrożenie ze strony UB. Przywołano również ciekawą historię z okresu pobytu generała w Stanach Zjednoczonych, dzięki jego staraniom Polonia przekazała dar w postaci księgozbioru dla szkoły podstawowej w Gatnem, gdzie panowały wówczas bardzo trudne warunki.

Fot. Instytut Pileckiego

Urbanowicz wysyłał także czasze spadochronów, z których pozyskiwano nylonowe nici sprzedawane później na targu w Suwałkach jako forma wsparcia materialnego dla lokalnej społeczności.

Pamiątki i wystawa

Dzięki uprzejmości szkół podstawowych w Olszance i Nowince uczestnicy mogli obejrzeć liczne pamiątki związane z generałem: fotografie, książki, pocztówki oraz ulotki z jego pobytu w Chinach. Zaprezentowano również wystawę „Za wolność waszą i naszą. Polscy lotnicy w obronie Wielkiej Brytanii w latach II wojny światowej” autorstwa Roberta Gretzyngiera, przygotowaną dzięki Fundacji Historycznej Lotnictwa Polskiego.

Zobacz także

  • „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” | Spotkanie z autorami wystawy (26.11, g. 18)
    Archiwalna fotografia w sepii przedstawiająca mężczyznę w czapce z daszkiem, który dźwiga na plecach duży, połatany worek. Pomaga mu druga osoba stojąca powyżej na drewnianej konstrukcji lub wozie, przytrzymując worek od dołu.

    Aktualności

    „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” | Spotkanie z autorami wystawy (26.11, g. 18)

    Jak decyzje sowieckich władz doprowadziły do śmierci około 200 tys. mieszkańców Mołdawii? Co o tej tragedii mówią dokumenty archiwalne i relacje ocalałych oraz dlaczego przez dziesięciolecia pozostawała ona przemilczana? Zapraszamy na debatę wokół wystawy „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”, którą do 21 grudnia można zobaczyć w Białymstoku.

  • „Podwójna czerwień”. Międzynarodowa konferencja naukowa w Augustowie

    Aktualności

    „Podwójna czerwień”. Międzynarodowa konferencja naukowa w Augustowie

    W dniach 5-6 listopada w oddziale Instytutu Pileckiego w Augustowie odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa pt. „Podwójna czerwień. Sowieckie represje w Europie Środkowo-Wschodniej 1939-1941/1944-1946”.

  • Pieśni, które budowały wspólnotę. Tak świętowali niepodległość w Augustowie

    Aktualności

    Pieśni, które budowały wspólnotę. Tak świętowali niepodległość w Augustowie

    We wtorek, 10 listopada, w augustowskim oddziale Instytutu Pileckiego odbył się wieczór patriotyczny z udziałem zespołu wokalno-muzycznego „Retro”. Wydarzenie z okazji Narodowego Święta Niepodległości połączyło koncert ze spotkaniem historycznym poświęconym pieśniom żołnierskim.

  • Zaduszki muzealne z Instytutem Pileckiego

    Aktualności

    Zaduszki muzealne z Instytutem Pileckiego

    Serdecznie zapraszamy na Zaduszki Muzealne z Instytutem Pileckiego w Augustowie!

  • [5-6 listopada] Międzynarodowa konferencja: Podwójna czerwień. Sowieckie represje w Europie Środkowo-Wschodniej 1939–1941/1944–1946
    Grafika konferencji: Podwójna czerwień. Sowieckie represje w Europie Środkowo-Wschodniej 1939–1941/1944–1946

    Aktualności

    [5-6 listopada] Międzynarodowa konferencja: Podwójna czerwień. Sowieckie represje w Europie Środkowo-Wschodniej 1939–1941/1944–1946

    W dniach 5-6 listopada 2026 w oddziale Instytutu Pileckiego w Augustowie odbędzie się międzynarodowa konferencja naukowa pt. „Podwójna czerwień. Sowieckie represje w Europie Środkowo-Wschodniej 1939–1941/1944–1946". Wśród prelegentów wystąpią przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej, Polskiej Akademii Nauk, Instytutu Pileckiego oraz innych placówek historycznych z Augustowa, Białegostoku, Łodzi, Poznania Suwałk, Lublina oraz z Litwy, Łotwy i Słowacji.

  • Weekend Seniora z Instytutem Pileckiego w Augustowie

    Aktualności

    Weekend Seniora z Instytutem Pileckiego w Augustowie

    W weekend 3-4 października Instytut Pileckiego - oddział w Augustowie po raz kolejny włączył się w ogólnopolską akcję „Weekend Seniora z Kulturą”, organizowaną na zaproszenie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Osoby 60+ pojechały szlakiem Wigierskiego Parku Narodowego oraz zagłębiły się w historię naszego regionu podczas wizyty w Domu Obławy Augustowskiej.

  • Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
    Widok z góry na pełną widownię sali kinowej podczas uroczystości otwarcia 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni. Na podświetlonej na czerwono scenie przemawiają prowadzący, a w tle widać wielki ekran z grafiką festiwalu.

    Aktualności

    Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW

    Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.

  • Nowy Jork | Warsztaty i prezentacje o Obławie Augustowskiej

    Aktualności

    Nowy Jork | Warsztaty i prezentacje o Obławie Augustowskiej

    Poznaj historię Obławy Augustowskiej – sowieckiej operacji przeprowadzonej w lipcu 1945 roku, w wyniku której aresztowano i uprowadzono setki osób.

  • Weekend seniora z kulturą 2026 w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej!
    Plakat akcji „Weekend seniora z kulturą” z hasłem „Otwórz się na kulturę” i datą 3–4.10.2026 na różowym tle. Po prawej stronie uśmiechnięta seniorka w różowym berecie i marynarce wskazuje na tekst.

    Aktualności

    Weekend seniora z kulturą 2026 w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej!

    Zapraszamy do Instytutu Pileckiego na Weekend Seniora z Kulturą – 3–4 października 2026 r. To doskonała okazja, by aktywnie spędzić czas, poznać nowe miejsca i odkryć różne formy uczestnictwa w kulturze! W programie podróż Wigierską Koleją Wąskotorową oraz zwiedzanie Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.

  • Otwarcie wystawy „Krechowiacy z Augustowa”
    Ciemna przestrzeń wystawiennicza z rzędem podświetlanych pionowych ekranów prezentujących fotografie współczesnych żołnierzy, koni, śmigłowca i pojazdu wojskowego. Po lewej stronie znajduje się tablica z opisem ekspozycji.

    Aktualności

    Otwarcie wystawy „Krechowiacy z Augustowa”

    11 września w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej została otwarta wystawa poświęcona historii 1 Pułku Ułanów Krechowieckich oraz jednostek kontynuujących krechowiackie tradycje – od 1914 roku po dzień dzisiejszy. Ekspozycja obejmuje oryginalne pamiątki związane z „krechowiakami”: mundury i wyposażenie wojskowe, zdjęcia oraz dokumenty.

  • Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
    Mężczyzna w czarnej koszuli śpiewa z chórem podczas koncertu; pozostali chórzyści trzymają czerwone teczki z nutami.

    Aktualności

    Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    4 września w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach odbył się wieczór pamięci, poświęcony ofiarom największej powojennej operacji przeciwko polskiemu podziemiu niepodległościowemu.

  • Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
    Plakat wydarzenia „Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej”, zaplanowanego na 4 września 2026 r. w pokamedulskim klasztorze w Wigrach. W tle czarno-białe zdjęcie kobiety stojącej w lesie.

    Aktualności

    Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.