Witold Urbanowicz. Pierwsze spotkanie w cyklu „Biografie Suwalszczyzny” - Instytut Pileckiego

01.04.2026 (ŚR)

Witold Urbanowicz. Pierwsze spotkanie w cyklu „Biografie Suwalszczyzny”

30 marca w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej odbyło się pierwsze wydarzenie z cyklu „Biografie Suwalszczyzny”, poświęcone generałowi brygady, pilotowi Witoldowi Urbanowiczowi. Zorganizowano je w 118. rocznicę jego urodzin.

Gościem specjalnym był dr Krzysztof Skłodowski – historyk i regionalista, który przybliżył mniej znane wątki z życia generała.

Fot. Instytut Pileckiego

Podczas spotkania poruszono m.in. temat rodziny Urbanowicza, szczególnie jego ojca, Antoniego, oraz jego działalności w ruchu narodowym. Omówiono także młodość przyszłego generała, okres nauki w Suwałkach oraz okoliczności opuszczenia Seminarium Nauczycielskiego. Prelegent przedstawił również przebieg kariery lotniczej Urbanowicza przed 1939 rokiem, jego udział w kampanii wrześniowej oraz w Bitwie o Anglię. Nie zabrakło informacji o jego powrocie do Polski w 1947 roku, aresztowaniu oraz zwerbowaniu do współpracy przez wywiad PRL. Szczególną uwagę poświęcono pamiątkom przekazanym osobiście przez generała do Muzeum Okręgowego w Suwałkach. Wśród nich znajdują się m.in. mundur letni, zestaw odznaczeń oraz oryginalna odznaka Dywizjonu 303.

 

 

Życie i działalność Witolda Urbanowicza

Uczestnicy spotkania mieli także okazję obejrzeć film z relacją Urbanowicza, w której opowiadał o służbie w brytyjskim lotnictwie oraz o kulisach przejęcia ambasady polskiej w Waszyngtonie przez nowe władze. W trakcie dyskusji pojawiły się pytania dotyczące m.in. kryzysu przysięgowego w 1940 roku, zbiorów muzealnych w Suwałkach oraz udziału generała w londyńskiej Paradzie Zwycięstwa w 1946 roku.

Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego
Fot. Instytut Pileckiego

Na sali obecni byli członkowie rodziny generała, którzy podzielili się osobistymi wspomnieniami. Wnuczka siostry Urbanowicza zaprezentowała pamiątkę otrzymaną od wujka na zakończenie studiów. Usłyszeliśmy także o jego wizycie w Olszance w 1947 roku oraz rozmowach dotyczących powrotu do kraju, odradzanego ze względu na zagrożenie ze strony UB. Przywołano również ciekawą historię z okresu pobytu generała w Stanach Zjednoczonych, dzięki jego staraniom Polonia przekazała dar w postaci księgozbioru dla szkoły podstawowej w Gatnem, gdzie panowały wówczas bardzo trudne warunki.

Fot. Instytut Pileckiego

Urbanowicz wysyłał także czasze spadochronów, z których pozyskiwano nylonowe nici sprzedawane później na targu w Suwałkach jako forma wsparcia materialnego dla lokalnej społeczności.

Pamiątki i wystawa

Dzięki uprzejmości szkół podstawowych w Olszance i Nowince uczestnicy mogli obejrzeć liczne pamiątki związane z generałem: fotografie, książki, pocztówki oraz ulotki z jego pobytu w Chinach. Zaprezentowano również wystawę „Za wolność waszą i naszą. Polscy lotnicy w obronie Wielkiej Brytanii w latach II wojny światowej” autorstwa Roberta Gretzyngiera, przygotowaną dzięki Fundacji Historycznej Lotnictwa Polskiego.

Zobacz także

  • Weekend seniora z kulturą 2026 w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej!
    Plakat akcji „Weekend seniora z kulturą” z hasłem „Otwórz się na kulturę” i datą 3–4.10.2026 na różowym tle. Po prawej stronie uśmiechnięta seniorka w różowym berecie i marynarce wskazuje na tekst.

    Aktualności

    Weekend seniora z kulturą 2026 w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej!

    Zapraszamy do Instytutu Pileckiego na Weekend Seniora z Kulturą – 3–4 października 2026 r. To doskonała okazja, by aktywnie spędzić czas, poznać nowe miejsca i odkryć różne formy uczestnictwa w kulturze! W programie podróż Wigierską Koleją Wąskotorową oraz zwiedzanie Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.

  • Otwarcie wystawy „Krechowiacy z Augustowa”
    Ciemna przestrzeń wystawiennicza z rzędem podświetlanych pionowych ekranów prezentujących fotografie współczesnych żołnierzy, koni, śmigłowca i pojazdu wojskowego. Po lewej stronie znajduje się tablica z opisem ekspozycji.

    Aktualności

    Otwarcie wystawy „Krechowiacy z Augustowa”

    11 września w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej została otwarta wystawa poświęcona historii 1 Pułku Ułanów Krechowieckich oraz jednostek kontynuujących krechowiackie tradycje – od 1914 roku po dzień dzisiejszy. Ekspozycja obejmuje oryginalne pamiątki związane z „krechowiakami”: mundury i wyposażenie wojskowe, zdjęcia oraz dokumenty.

  • Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
    Mężczyzna w czarnej koszuli śpiewa z chórem podczas koncertu; pozostali chórzyści trzymają czerwone teczki z nutami.

    Aktualności

    Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    4 września w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach odbył się wieczór pamięci, poświęcony ofiarom największej powojennej operacji przeciwko polskiemu podziemiu niepodległościowemu.

  • Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
    Plakat wydarzenia „Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej”, zaplanowanego na 4 września 2026 r. w pokamedulskim klasztorze w Wigrach. W tle czarno-białe zdjęcie kobiety stojącej w lesie.

    Aktualności

    Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.

  • Kresowy Zjazd Kombatantów
    Grupa dorosłych i dzieci pozuje do wspólnego zdjęcia na cmentarzu, przed grobem udekorowanym biało-czerwonymi kwiatami, zniczami i polskimi symbolami narodowymi.

    Aktualności

    Kresowy Zjazd Kombatantów

    Przedstawiciele Domu Spotkań Obławy Augustowskiej zostali zaproszeni do udziału w Kresowym Zjeździe Kombatantów.

  • Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie

    Aktualności

    Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie

    Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.

  • „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”

    Aktualności

    „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”

    W czerwcowym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.

  • Magazyn historyczny „Mówią Wieki” o Obławie Augustowskiej

    Aktualności

    Magazyn historyczny „Mówią Wieki” o Obławie Augustowskiej

    W cieniu wakacyjnego lipca przypadła kolejna rocznica Obławy Augustowskiej. Podczas mających miejsce obchodów przypominaliśmy o tragicznych wydarzeniach z lata 1945 r. Upowszechnienie wiedzy na ten temat stanowi dla nas jedno z priorytetowych zadań.

  • 82. rocznica śmierci ppor. Juliana Wierzbickiego

    Aktualności

    82. rocznica śmierci ppor. Juliana Wierzbickiego

    9 sierpnia delegacja z Oddziału Instytutu Pileckiego w Augustowie wzięła udział w uroczystościach upamiętniających 82. rocznicę śmierci ppor. Juliana Wierzbickiego.

  • Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
    Czworo prelegentów podczas sesji pytań i odpowiedzi. Od lewej: uczestnik w skórzanej kurtce odpowiada do mikrofonu. Obok siedzi prelegent w okularach, koszuli w delikatną kratkę i beżowych spodniach. Dalej prelegentka w białym komplecie trzymająca program konferencji oraz uczestniczka w granatowej marynarce. Na stoliku przed nimi butelki wody, szklanki i niebieska teczka na materiały konferencyjne.

    Aktualności

    Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]

    W Domu Pamięci Obławy Augustowskiej zakończyła się druga konferencja naukowa z cyku ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w. – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” zgromadziła przedstawicieli różnych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych, reprezentujących wiele ośrodków badawczych z Polski i zagranicy.

  • LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]

    Aktualności

    LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]

    11 lipca w amfiteatrze miejskim w Augustowie odbyło się widowisko muzyczne poświęcone ofiarom Obławy Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej. Wydarzenie połączyło muzykę, obraz oraz świadectwa rodzin i bliskich ofiar Obławy.

  • Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej | 81. rocznica Obławy Augustowskiej
    Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej | 81. rocznica Obławy Augustowskiej. Niedziela 12 lipca

    Aktualności

    Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej | 81. rocznica Obławy Augustowskiej

    12 lipca, w Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej, zapraszamy do Domu Pamięci Obławy Augustowskiej, aby wspólnie oddać cześć ofiarom największej zbrodni na Polakach po II wojnie światowej.