Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej - Instytut Pileckiego
07.09.2026 (PN)
Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
4 września w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach odbył się wieczór pamięci, poświęcony ofiarom największej powojennej operacji przeciwko polskiemu podziemiu niepodległościowemu.
Wydarzenie rozpoczęło się mszą świętą w intencji Ofiar Obławy Augustowskiej, a następnie toczyło się w Domu Królewskim Zespołu Poklasztornego w Wigrach.
W spotkaniu uczestniczyli m. in. Aleksandra Czerobska, kierownik Domu Pamięci Obławy Augustowskiej oraz ks. kan. dr Jacek Nogowski, proboszcz parafii pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Wigrach oraz dr Łukasz Faszcza, który jest specjalistą ds. badawczych w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
– Sowieci bili do upadłego, a jeśli ktoś się przyznał, to przestawali, ale ten człowiek przypieczętował wtedy swój los, podpisywał na siebie wyrok. Wielu ludzi przeżyło i wracało później do swoich domów. Byli jednak okaleczeni, lecz nie tylko fizycznie, ponieważ trauma tamtych wydarzeń pozostawała w nich do końca życia – mówił dr Faszcza, który przybliżył uczestnikom spotkania kontekst historyczny Obławy Augustowskiej i przypomniał wydarzenia, które do dziś pozostają ważną częścią pamięci mieszkańców regionu.
– Znam przykłady ludzi, którzy do końca swoich dni nie wyjawili nawet swoim bliskim, rodzinie, że byli zatrzymani w czasie Obławy Augustowskiej. Z tych 7 tys. nieszczęśników około 5 tys. ostatecznie zwolniono i ci ludzie zostali uratowani. Natomiast ponad 600 osób zaginęło i nigdy nie wrócili do swoich domów. Dla nas rzeczą najtrudniejszą jest to, że do dnia dzisiejszego nie wiemy, gdzie ci ludzie zostali zagrzebani. Wciąż jest wiele pytań, na które chcemy odpowiedzieć, ale jest to naprawdę bardzo trudne – podkreślił Łukasz Faszcza.
Wieczór podzielony był na kilka działów tematycznych – wojna, okupacja, partyzantka, Obława Augustowska i odrodzenie – podczas których wątki historyczne przeplatane były z częścią wokalno-poetycką. Pieśni wykonało Starosielskie Bractwo Śpiewacze z Białegostoku, a ks. dr hab. Jerzy Sikora zaprezentował wybrane wiersze. Wśród utworów można było usłyszeć „O mój rozmarynie”, „Pieśń podczas wojny”, „Ponad góry ponad lasy” czy „Modlitwa obozowa”. Część poetycka nawiązywała do tematów straty, zadumy i nostalgii.
– Państwa obecność to dowód na to, że nasze podejście do tematu przekazywania faktów o zbrodniach sowieckich i ofiarach Obławy Augustowskiej, nie tylko podczas prelekcji historycznych, ale również przez słowo i muzykę, ma sens – powiedziała Aleksandra Czerobska.
Muzyka i słowo były tego wieczoru wyrazem pamięci i hołdu dla Ofiar Obławy Augustowskiej oraz ich rodzin, które przez dziesięciolecia czekały na poznanie prawdy o losie swoich bliskich.
Organizatorem wydarzenia był Instytut Pileckiego przy współpracy z Fundacją Wigry PRO.
Fot. M. Frąckiewicz
Zobacz także
- Weekend Seniora z Instytutem Pileckiego w Augustowie
Aktualności
Weekend Seniora z Instytutem Pileckiego w Augustowie
W weekend 3-4 października Instytut Pileckiego - oddział w Augustowie po raz kolejny włączył się w ogólnopolską akcję „Weekend Seniora z Kulturą”, organizowaną na zaproszenie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Osoby 60+ pojechały szlakiem Wigierskiego Parku Narodowego oraz zagłębiły się w historię naszego regionu podczas wizyty w Domu Obławy Augustowskiej.
- Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Aktualności
Reportaż Instytutu Pileckiego wyróżniony na 18. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym NNW
Dokument „Jedna wskazówka” o Obławie Augustowskiej, autorstwa Martyny Wojtkowskiej z Instytutu Pileckiego, otrzymał pierwsze wyróżnienie podczas 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego NNW w Gdyni.
- Nowy Jork | Warsztaty i prezentacje o Obławie Augustowskiej
Aktualności
Nowy Jork | Warsztaty i prezentacje o Obławie Augustowskiej
Poznaj historię Obławy Augustowskiej – sowieckiej operacji przeprowadzonej w lipcu 1945 roku, w wyniku której aresztowano i uprowadzono setki osób.
- Weekend seniora z kulturą 2026 w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej!
Aktualności
Weekend seniora z kulturą 2026 w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej!
Zapraszamy do Instytutu Pileckiego na Weekend Seniora z Kulturą – 3–4 października 2026 r. To doskonała okazja, by aktywnie spędzić czas, poznać nowe miejsca i odkryć różne formy uczestnictwa w kulturze! W programie podróż Wigierską Koleją Wąskotorową oraz zwiedzanie Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
- Otwarcie wystawy „Krechowiacy z Augustowa”
Aktualności
Otwarcie wystawy „Krechowiacy z Augustowa”
11 września w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej została otwarta wystawa poświęcona historii 1 Pułku Ułanów Krechowieckich oraz jednostek kontynuujących krechowiackie tradycje – od 1914 roku po dzień dzisiejszy. Ekspozycja obejmuje oryginalne pamiątki związane z „krechowiakami”: mundury i wyposażenie wojskowe, zdjęcia oraz dokumenty.
- Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.
- Kresowy Zjazd Kombatantów
Aktualności
Kresowy Zjazd Kombatantów
Przedstawiciele Domu Spotkań Obławy Augustowskiej zostali zaproszeni do udziału w Kresowym Zjeździe Kombatantów.
- Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Aktualności
Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.
- „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
Aktualności
„Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
W czerwcowym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
- Magazyn historyczny „Mówią Wieki” o Obławie Augustowskiej
Aktualności
Magazyn historyczny „Mówią Wieki” o Obławie Augustowskiej
W cieniu wakacyjnego lipca przypadła kolejna rocznica Obławy Augustowskiej. Podczas mających miejsce obchodów przypominaliśmy o tragicznych wydarzeniach z lata 1945 r. Upowszechnienie wiedzy na ten temat stanowi dla nas jedno z priorytetowych zadań.
- 82. rocznica śmierci ppor. Juliana Wierzbickiego
Aktualności
82. rocznica śmierci ppor. Juliana Wierzbickiego
9 sierpnia delegacja z Oddziału Instytutu Pileckiego w Augustowie wzięła udział w uroczystościach upamiętniających 82. rocznicę śmierci ppor. Juliana Wierzbickiego.
- Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
Aktualności
Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
W Domu Pamięci Obławy Augustowskiej zakończyła się druga konferencja naukowa z cyku ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w. – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” zgromadziła przedstawicieli różnych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych, reprezentujących wiele ośrodków badawczych z Polski i zagranicy.