Ilu Polaków wie, czym była Obława Augustowska - nowe wyniki badań - Instytut Pileckiego
11.07.2025 (PT)
Ilu Polaków wie, czym była Obława Augustowska - nowe wyniki badań
We współpracy z Fundacją Centrum Badania Opinii Społecznej przeprowadziliśmy badanie wiedzy o Obławie Augustowskiej.
Na początku lipca 2025 roku rozmawialiśmy z 1000 osób, pytając między innymi o definicję tego wydarzenia. Badanie przeprowadzono po raz drugi, a wyniki zestawiliśmy z danymi zebranymi w 2023 roku.
Obława Augustowska jest wydarzeniem, które coraz bardziej zakorzenia się w świadomości Polaków. W ciągu ostatnich dwóch lat wiedza na ten temat znacząco wzrosła (o 13,3 punktu procentowego, z 25,3% do 38,6%). Prawidłową definicję - „akcja pacyfikacyjna przeprowadzona w lipcu 1945 r. na Polakach przez Sowietów” wskazało obecnie blisko 2/5 dorosłych Polaków, podczas gdy w 2023 roku — tylko co czwarty.
Podobnie jak przed dwoma laty wśród ogółu badanych największą grupę (44,7%) stanowią osoby deklarujące niewiedzę w omawianej kwestii; w stosunku do 2023 roku odsetek niewiedzących czym była Obława Augustowska uległ jednak znaczącemu ograniczeniu (spadek o 16,6 punktu procentowego).
Analiza danych społeczno-demograficznych pozwala sądzić, że — podobnie jak przed dwoma laty — czynnikami sprzyjającymi większej świadomości co do istoty Obławy Augustowskiej są płeć, wiek, wykształcenie, sytuacja ekonomiczna oraz poglądy polityczne. Prawidłową odpowiedź na zadane pytanie częściej w porównaniu z innymi podają osoby najmłodsze (18 – 24 lata: 45,0%) i starsze grupy wiekowe (55 – 64 lata: 42,0%) i (65+ 39%). Inaczej niż w 2023 roku, kiedy najwyższy odsetek prawidłowych identyfikacji Obławy Augustowskiej notowaliśmy wśród mieszkańców największych miast, obecnie dotyczy to raczej miast małych, poniżej 20 tys. mieszkańców (43,0%) i średnich, od 20 tys. do 99 999 mieszkańców (45,0%). Po raz kolejny dane potwierdzają, że zainteresowanie tematem dotyczy w zdecydowanie większym stopniu mężczyzn niż kobiet: właściwą definicję wydarzenia wskazuje obecnie 45% mężczyzn oraz co trzecia kobieta (33%). Kobiety najczęściej w porównaniu z innymi przyznają się natomiast do niewiedzy w omawianej kwestii (53%).
Zdjęcie na górze strony: Wacław Sobolewski (stoi trzeci od lewej) w wieku młodzieńczym. Ofiara Obławy Augustowskiej, 1931 r. Fot. ze zbiorów Mieczysława Sobolewskiego
Do pobrania
Zobacz także
- „Krechowiacy z Augustowa” – nowa wystawa czasowa
Aktualności
„Krechowiacy z Augustowa” – nowa wystawa czasowa
11 września zapraszamy na otwarcie wystawy poświęconej historii 1 Pułku Ułanów Krechowieckich oraz jednostek kontynuujących krechowiackie tradycje – od 1914 roku po dzień dzisiejszy. Ekspozycja obejmuje oryginalne pamiątki związane z „krechowiakami”: mundury i wyposażenie wojskowe, zdjęcia oraz dokumenty.
- Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
4 września w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach odbył się wieczór pamięci, poświęcony ofiarom największej powojennej operacji przeciwko polskiemu podziemiu niepodległościowemu.
- Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.
- Kresowy Zjazd Kombatantów
Aktualności
Kresowy Zjazd Kombatantów
Przedstawiciele Domu Spotkań Obławy Augustowskiej zostali zaproszeni do udziału w Kresowym Zjeździe Kombatantów.
- Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Aktualności
Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie
Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.
- „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
Aktualności
„Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”
W czerwcowym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
- Magazyn historyczny „Mówią Wieki” o Obławie Augustowskiej
Aktualności
Magazyn historyczny „Mówią Wieki” o Obławie Augustowskiej
W cieniu wakacyjnego lipca przypadła kolejna rocznica Obławy Augustowskiej. Podczas mających miejsce obchodów przypominaliśmy o tragicznych wydarzeniach z lata 1945 r. Upowszechnienie wiedzy na ten temat stanowi dla nas jedno z priorytetowych zadań.
- 82. rocznica śmierci ppor. Juliana Wierzbickiego
Aktualności
82. rocznica śmierci ppor. Juliana Wierzbickiego
9 sierpnia delegacja z Oddziału Instytutu Pileckiego w Augustowie wzięła udział w uroczystościach upamiętniających 82. rocznicę śmierci ppor. Juliana Wierzbickiego.
- Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
Aktualności
Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
W Domu Pamięci Obławy Augustowskiej zakończyła się druga konferencja naukowa z cyku ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w. – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” zgromadziła przedstawicieli różnych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych, reprezentujących wiele ośrodków badawczych z Polski i zagranicy.
- LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]
Aktualności
LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]
11 lipca w amfiteatrze miejskim w Augustowie odbyło się widowisko muzyczne poświęcone ofiarom Obławy Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej. Wydarzenie połączyło muzykę, obraz oraz świadectwa rodzin i bliskich ofiar Obławy.
- Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej | 81. rocznica Obławy Augustowskiej
Aktualności
Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej | 81. rocznica Obławy Augustowskiej
12 lipca, w Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej, zapraszamy do Domu Pamięci Obławy Augustowskiej, aby wspólnie oddać cześć ofiarom największej zbrodni na Polakach po II wojnie światowej.
- 12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Aktualności
12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
12 lipca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. W tym dniu 81 lat temu, 12 lipca 1945 r., trzy miesiące po zakończeniu II wojny światowej, rozpoczęła się Obława Augustowska.