O Obławie Augustowskiej w Berlinie | Inauguracja nowego cyklu „Po co nam dziś pomniki?” - Instytut Pileckiego
O Obławie Augustowskiej w Berlinie | Inauguracja nowego cyklu „Po co nam dziś pomniki?”
W berlińskim Instytucie Pileckiego pracownicy Domu Pamięci Obławy Augustowskiej oraz architekci Florian Mausbach i Czesław Bielecki dyskutowali o przemocy w historii, kulturze pamięci i społecznej roli miejsc pamięci.
Spotkanie zainaugurowało nowy cyklu spotkań w Instytucie Pileckiego w Berlinie „Po co nam dziś pomniki?”. Pierwsza dyskusja w serii toczyła się wokół pamięci o Obławie Augustowskiej.
Dom Pamięci Obławy Augustowskiej
Aleksandra Czerobska, kierownik działu ds. Upamiętnienia Obławy Augustowskiej, przedstawiła działalność Instytutu Pileckiego w Augustowie, jego aktywność w zakresie kultury pamięci i polityki edukacyjnej. Zaprezentowała etapy powstawania Domu Pamięci i historię Domu Turka. Czerobska pokazała, jak silny wpływ na społeczeństwo obywatelskie wywiera Instytut – przez inicjatywy edukacyjne i dialog z krewnymi ofiar. Szczególnie podkreślała rolę młodego pokolenia, bez którego trudno wyobrazić sobie ciągłość w kulturze pamięci.
Obława Augustowska – historia i konsekwencje
Dr Łukasz Faszcza przedstawił berlińskiej publiczności przebieg i konsekwencje Obławy Augustowskiej – największej zbrodni komunistycznej w powojennej Polsce. Przedstawił różne hipotezy dotyczące działań jednostek radzieckich. Uzmysłowił słuchaczom bolesne skutki przez wiele lat zakłamywanej, nierozliczonej zbrodni, które rodziny ofiar odczuwają do dziś.
Pomniki a społeczne doświadczenie pamięci
W drugiej części wydarzenia architekci Florian Mausbach i Czesław Bielecki zastanawiali się nad różnymi doświadczeniami historycznymi i kulturami pamięci w Niemczech i Polsce.
„Problem z pomnikami w Niemczech polega na tym, że nie ma możliwości opłakiwania zmarłych. Ale jest jeszcze jedna trudność: nie ma możliwości świętowania. Dlatego do dziś nie mamy pomnika poświęconego pokojowej rewolucji” – powiedział Florian Mausbach.
Różnice w kulturach pamięci Polski i Niemiec
Architekci omówili też estetyczne i koncepcyjne różnice w Polsce i Niemczech w podejściu do architektury pamięci.
Mausbach podkreślił oczywistą, fundamentalną różnicę w kulturach pamięci obu państw: „Polska była ofiarą niemieckiej przemocy. Niemcy byli sprawcami”. Podkreślił również społeczne znaczenie miejsc pamięci: „Ludzie potrzebują miejsc, w których mogą opłakiwać zmarłych”.
Czesław Bielecki mówił o tym czym powinno odznaczać się miejsce pamięci - „Moim zdaniem należy pozwolić miejscu wyrazić swoją duszę. Nie zawsze musi to być ogromny pomnik”.
Dyskusja umiejscowiła miejsce pamięci i wystawę w Augustowie w niemiecko-polskim dyskursie pamięci. Właśnie to jest celem kolejnych, już zaplanowanych wydarzeń: wydobycie różnic między obiema kulturami pamięci i produktywne wprowadzenie ich do dyskusji.
Poniżej zapis video spotkania.
Zobacz także
- Witold Urbanowicz. Pierwsze spotkanie w cyklu „Biografie Suwalszczyzny”
Aktualności
Witold Urbanowicz. Pierwsze spotkanie w cyklu „Biografie Suwalszczyzny”
30 marca w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej odbyło się pierwsze wydarzenie z cyklu „Biografie Suwalszczyzny”, poświęcone generałowi brygady, pilotowi Witoldowi Urbanowiczowi. Zorganizowano je w 118. rocznicę jego urodzin.
- Tu zaczynają się historie. Biografie z Suwalszczyzny - generał Witold Urbanowicz – dowódca Dywizjonu 303
Aktualności
Tu zaczynają się historie. Biografie z Suwalszczyzny - generał Witold Urbanowicz – dowódca Dywizjonu 303
Generał Witold Urbanowicz będzie bohaterem pierwszej odsłony cyklu Tu zaczynają się historie. Biografie z Suwalszczyzny. Spotkanie odbędzie się 30 marca w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.
- Dom Pamięci Obławy Augustowskiej partnerem Rajdu Pieszego Pojezierze Augustowskie ‘26
Aktualności
Dom Pamięci Obławy Augustowskiej partnerem Rajdu Pieszego Pojezierze Augustowskie ‘26
Oddział Instytutu Pileckiego – Dom Pamięci Obławy Augustowskiej podjął współpracę z litewską firmą TrekTours - organizatorem międzynarodowego Rajdu Pieszego Pojezierze Augustowskie ’26 Presented by Columbia.
- „Cichy front”. Pokaz spektaklu
Aktualności
„Cichy front”. Pokaz spektaklu
W Augustowie odbył się pokaz spektaklu „Cichy front” w reżyserii Piotra Trentowskiego, przygotowany i zaprezentowany przez Teatr Muzyczny Druga Zwrotka. Wydarzenie było ważnym elementem popularyzowania historii wśród mieszkańców miasta.
- „Popiół i diament”. Projekcja filmu i dyskusja
Aktualności
„Popiół i diament”. Projekcja filmu i dyskusja
Z okazji setnej rocznicy urodzin Andrzeja Wajdy, w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej zorganizowana została projekcja filmu „Popiół i diament”. Rok 2026 Senat ogłosił rokiem tego reżysera.
- Debata „Dziedzictwo powojennego podziemia – wzór obywatelski czy tragiczna konieczność?”
Aktualności
Debata „Dziedzictwo powojennego podziemia – wzór obywatelski czy tragiczna konieczność?”
Za nami debata w w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej poświęcona powojennym losom podziemia niepodległościowego.
- Obchody Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”
Aktualności
Obchody Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”
W Augustowie 1 marca 2026 r. zakończył się dwudniowy program obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych.
- 100. rocznica urodzin Andrzeja Wajdy: Pokaz filmu „Popiół i diament”
Aktualności
100. rocznica urodzin Andrzeja Wajdy: Pokaz filmu „Popiół i diament”
Dom Pamięci Obławy Augustowskiej organizuje wyjątkowy wieczór filmowy. W setną rocznicę urodzin jednego z najwybitniejszych polskich reżyserów, Andrzeja Wajdy, będzie można wspólnie obejrzeć jego arcydzieło.
- Spektakl musicalowy „Cichy front” | Historia kobiet, które w czasie wojny wykazały się niezłomną odwagą, determinacją i siłą ducha
Aktualności
Spektakl musicalowy „Cichy front” | Historia kobiet, które w czasie wojny wykazały się niezłomną odwagą, determinacją i siłą ducha
Spektakl musicalowy „Cichy front” przybliża losy niezwykłych kobiet, które odważyły się zachować człowieczeństwo w czasach, gdy było ono aktem wielkiej odwagi.
- Szukamy specjalisty / specjalistki ds. edukacji!
Aktualności
Szukamy specjalisty / specjalistki ds. edukacji!
Lubisz pracę z ludźmi? Ważne są dla Ciebie relacje, wzajemny szacunek oraz dobra komunikacja? Jesteś osobą pełnej pozytywnej energii, która chce współtworzyć projekty edukacyjne i angażować odbiorców w poznawanie historii? Weź udział w rekrutacji!
- Upamiętniliśmy Ofiary pierwszej masowej deportacji w głąb ZSRS | 86. rocznica
Aktualności
Upamiętniliśmy Ofiary pierwszej masowej deportacji w głąb ZSRS | 86. rocznica
86. rocznicę pierwszych masowych wywózek obywateli polskich w głąb ZSRS uczczono w Augustowie licznymi wydarzeniami upamiętniającymi Ofiary deportacji.
- Otwarcie Domu Pamięci Obławy Augustowskiej wraz z wystawą stałą, wydarzenia popularyzatorskie i edukacyjne. Podsumowanie roku 2025
Aktualności
Otwarcie Domu Pamięci Obławy Augustowskiej wraz z wystawą stałą, wydarzenia popularyzatorskie i edukacyjne. Podsumowanie roku 2025