EMISJA FILMU „ŁAGIER 0331” | kino Iskra | 14.09.2023 - Instytut Pileckiego
13.09.2023 (ŚR)
EMISJA FILMU „ŁAGIER 0331” | kino Iskra | 14.09.2023
Już jutro o godzinie 19.00 w kinie Iskra odbędzie się bezpłatny pokaz filmu "ŁAGIER 0331", a po nim spotkanie oraz panel dyskusyjny z twórcami filmu - Grzegorzem Czerniakiem i Wojciechem Saramonowiczem.
Dokument opowiada o tragicznych losach mieszkańców Wileńszczyzny, przyszłych więźniów obozu kontrolno-filtracyjnego NKWD nr 0331 w Kutaisi. W końcu ci, co przeżyli, wycieńczeni i upodleni powrócili do kraju zimą 1948/49 roku. Już nie na Wileńszczyznę, ale do kraju jakże innego od tego, za który walczyli. Kraju, w którym nie mogli mówić o tym, co przeszli. Dopiero po długich latach milczenia i kłamstw będzie można stawiać pytania „dlaczego?, za co?”.
Serdecznie zapraszamy!
Reżyseria: Grzegorz Czerniak, Jerzy Rohoziński, Wojciech Saramonowicz
Produkcja: Instytut Pileckiego, 2022
Kutaisi, dawna rezydencja królów gruzińskich, gród położony w cieniu wspaniałej katedry monarchy-zjednoczyciela Bagrata III. A jednak miasto ma swoją ciemną stronę, skrywa mroczną tajemnicę. Bo tu, z dala od turystycznych szlaków, leżą niepochowane szczątki ludzkie. Leżą, domagając się godziwego pochówku. Niegdyś popełniono tu zbrodnię. „Przez pierwsze miesiące umierało dziennie około 10 osób.” – wspomina jeden z więźniów obozu kontrolno-filtracyjnego NKWD nr 0331 w Kutaisi, zmuszanych do niewolniczej pracy w miejscowej fabryce samochodów „Kolchida”. W większości byli to żołnierze i żołnierki AK z Wileńszczyzny, kwiat miejscowej inteligencji. „Grzebano ich (…) bardzo płytko, w nocy szakale wyciągały zwłoki. Strasznie wyły i ludzie nerwowo nie wytrzymywali.” Miejscowi wiedzą, że kiedyś byli tu jacyś jeńcy, że budowali fabrykę, budowali domy, że ziemia wkoło kryje ich kości. Ale kto to był? Może Niemcy? Film usiłuje przywrócić pamięć o tych właśnie „Niemcach”. Nie tylko o ich tragedii i cierpieniu, ale także o bohaterskim zrywie i gniewnym krzyku „zwróćcie nam godność!”. Ludzie pracowali, głodowali, umierali, a nikt im nie mówił ile jeszcze tak ma być, ile ta gehenna ma jeszcze trwać. Kiedy ich zwolnią, pozwolą wreszcie wrócić do domu. W końcu nadeszła Wielkanoc 1947 roku i nie wytrzymali. „Po szeregu przeszedł szmer ‘strajk’. ‘Polacy nie idą do pracy!’. Coś niespotykanego w obozach sowieckich. Wszyscy inni więźniowie wyszli do pracy, ale nie Polacy”. Strajkujących rozwieziono po innych łagrach, perfidnie zwodząc, że teraz to już wrócą do siebie. W końcu ci, co przeżyli, przyjechali do kraju zimą 1948/49 roku Wycieńczeni i upodleni. Już nie do Wilna, nie na Wileńszczyznę, ale do kraju jakże innego od tego, za który walczyli i za którym tęsknili. Kraju, w którym nie mogli mówić o tym, co przeszli. Dopiero po długich latach milczenia i kłamstw będzie można stawiać pytania „dlaczego?, za co?”. Twórcy filmu usiłują na nie odpowiedzieć razem z mieszkańcami Giżycka…
Zobacz także
- Światełko Pamięci – wieczór poświęcony biografiom Ofiar Obławy Augustowskiej przy akompaniamencie zespołu „Dobre wrażenie"
Aktualności
Światełko Pamięci – wieczór poświęcony biografiom Ofiar Obławy Augustowskiej przy akompaniamencie zespołu „Dobre wrażenie"
Druga edycja wieczoru wspomnieniowego poświęconego Ofiarom Obławy Augustowskiej – spotkanie, którego celem jest przywracanie pamięci o konkretnych ludziach, ich życiu, rodzinach i tragicznych losach.
- Debata „Bo trzeba było dokopać ruskim – o Komitecie Poszukiwań Mieszkańców Suwalszczyzny Zaginionych w Lipcu 1945 roku” | 81. rocznica Obławy Augustowskiej
Aktualności
Debata „Bo trzeba było dokopać ruskim – o Komitecie Poszukiwań Mieszkańców Suwalszczyzny Zaginionych w Lipcu 1945 roku” | 81. rocznica Obławy Augustowskiej
W poniedziałek 6 lipca, w ramach obchodów 81. rocznicy Obławy Augustowskiej, zapraszamy na spotkanie poświęcone historii Obywatelskiego Komitetu Poszukiwań Mieszkańców Suwalszczyzny Zaginionych w Lipcu 1945 roku.
- LIPCOWI’45 | 81. rocznica Obławy Augustowskiej (6-12 lipca)
Aktualności
LIPCOWI’45 | 81. rocznica Obławy Augustowskiej (6-12 lipca)
Od 6 do 12 lipca zapraszamy do udziału w wydarzeniach organizowanych z okazji 81. rocznicy Obławy Augustowskiej. W programie znalazły się debaty i konferencja naukowa, a także piknik edukacyjny, koncert LIPCOWI'45, spacery historyczne i spotkania wspomnieniowe.
- 86. rocznica masowych deportacji obywateli polskich w głąb ZSRR. Wykład Marka Reszuty i pokaz filmu „General Nil”
Aktualności
86. rocznica masowych deportacji obywateli polskich w głąb ZSRR. Wykład Marka Reszuty i pokaz filmu „General Nil”
W 86. rocznicę masowych deportacji obywateli polskich na Sybir oddaliśmy hołd ofiarom sowieckich represji. Czerwiec jest miesiącem szczególnie naznaczonym pamięcią o tych tragicznych wydarzeniach – właśnie w czerwcu miały miejsce dwie wielkie operacje przymusowego przesiedlenia ludności II Rzeczypospolitej, przeprowadzone przez władze sowieckie w 1940 i 1941 roku.
- Biografie Suwalszczyzny. Tu zaczynają się historie – Aleksandra Piłsudska
Aktualności
Biografie Suwalszczyzny. Tu zaczynają się historie – Aleksandra Piłsudska
Zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu „Biografie Suwalszczyzny. Tu zaczynają się historie”, poświęcone postaci Aleksandry Piłsudskiej z domu Szczerbińskiej – działaczki niepodległościowej, żołnierki, społeczniczki oraz żony Marszałka Józefa Piłsudskiego.
- 86. rocznica trzecich masowych deportacji obywateli polskich w głąb ZSRR | Wykład Marka Reszuty i pokaz filmu „General Nil”
Aktualności
86. rocznica trzecich masowych deportacji obywateli polskich w głąb ZSRR | Wykład Marka Reszuty i pokaz filmu „General Nil”
Instytut Pileckiego zaprasza na wydarzenie upamiętniające 86. rocznicę trzecich masowych deportacji obywateli polskich w głąb Związku Sowieckiego.
- W hołdzie Ofiarom Obławy Augustowskiej – relacja z marszu pamięci
Aktualności
W hołdzie Ofiarom Obławy Augustowskiej – relacja z marszu pamięci
19 czerwca 2026 r. przedstawiciele Instytutu Pileckiego uczestniczyli w Marszu „W Hołdzie Ofiarom Obławy Augustowskiej”, zorganizowanym w Gibach dla upamiętnienia ofiar największej powojennej zbrodni dokonanej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej.
- Międzynarodowa konferencja: Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku
Aktualności
Międzynarodowa konferencja: Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku
Zapraszamy do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej poświęconej różnorodnym formom aktywności kobiet podejmujących działania opozycyjne i kontestacyjne w warunkach systemów autorytarnych i totalitarnych XX wieku.
- Kobiety w Wojsku Polskim – nieznane bohaterki. Relacja ze spotkania
Aktualności
Kobiety w Wojsku Polskim – nieznane bohaterki. Relacja ze spotkania
- Kobiety w Wojsku Polskim – nieznane bohaterki
Aktualności
Kobiety w Wojsku Polskim – nieznane bohaterki
Zapraszamy na seminarium poświęcone kobietom, które odegrały istotną rolę w historii Wojska Polskiego i walki o niepodległość Polski.
- Trzeci Piknik Ułański – Ułańskie Święto Lasu. Historia, konie i szacunek do lasu
Aktualności
Trzeci Piknik Ułański – Ułańskie Święto Lasu. Historia, konie i szacunek do lasu
31 maja 2026 roku na polu namiotowym Swoboda w Studzienicznej odbył się Trzeci Piknik Ułański – Ułańskie Święto Lasu, zorganizowany przez Oddział Instytutu Pileckiego w Augustowie oraz Nadleśnictwo Augustów.
- III Piknik Ułański | Ułańskie Święto Lasu: pokazy rekonstruktorów konnych, stoiska edukacyjne
Aktualności
III Piknik Ułański | Ułańskie Święto Lasu: pokazy rekonstruktorów konnych, stoiska edukacyjne
31 maja zapraszamy do Studzienicznej na III edycję Pikniku Historycznego!