Dom Pamięci Obławy Augustowskiej coraz bliżej! Przedstawiamy postępy nad pracami remontowymi w Domu Turka - Instytut Pileckiego

Czas na podsumowanie postępów nad pracami remontowymi w Domu Turka! Już w przyszłym roku planowane jest tam otwarcie jedynego na świecie Muzeum Pamięci Obławy Augustowskiej.

O tym, że kamienica zwana „Domem Turka” jest obiektem budzącym sentyment nie tylko wśród mieszkańców Augustowa i okolic nie trzeba wspominać.

Budynek mieszczący się w samym sercu miasta skrywa w sobie wiele nieodkrytych tajemnic, z których największą i najbardziej bolesną są wspomnienia z lipca 1945 r., kiedy to żołnierze Armii Czerwonej i funkcjonariusze sowieckiego aparatu bezpieczeństwa wspierani przez funkcjonariuszy UB rozpoczęli obławę w lasach w rejonie Augustowa, Suwałk, Druskiennik, Jaziewa i Sejn. Jednostki 50. Armii gen. Ozierowa, wspierane przez 62. Dywizję Wojsk Wewnętrznych NKWD o łącznej sile ponad 45 tys. żołnierzy przeczesywały  niewielki obszar Puszczy Augustowskiej. Wszystkie osoby podejrzane o działalność konspiracyjną lub jej wspieranie były zatrzymywane i przekazywane do dalszej weryfikacji przez sowiecki kontrwywiad wojskowy Smiersz. Przetrzymywano ich i przesłuchiwano w kilkunastu miejscach na terenie powiatu augustowskiego, m.in. w „Domu Turka”.

W wyniku Obławy ponad 7 tysięcy osób zostało zatrzymanych. Po przejściu „weryfikacji” – często połączonej z brutalnym przesłuchiwaniem – Sowieci wypuścili do domów ok. 5 tysięcy osób, a około 500 przekazano do dyspozycji służb bezpieczeństwa Litewskiej SRS. Na podstawie rosyjskich dokumentów archiwalnych wiemy, że 592 osoby uznane za żołnierzy „band Armii Krajowej” Sowieci zamordowali w nieznanym miejscu. Los kolejnych 900 jest wciąż nieznany. Szacuje się, że w wyniku Obławy mogło zginąć nawet 2 tys. osób. Była to największa zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Pomimo starań rodzin i polskich historyków do dziś nieznane jest miejsce pochówku ofiar. 

Na początku warto wspomnieć, że Instytut Pileckiego nabył kamienicę i należący do niej teren w lipcu 2021r. W pierwszej kolejności zostały tam przeprowadzone badania archeologiczne i ekspertyzy budowlane, które umożliwiły rozpoczęcie prac nad dostosowaniem budynku na potrzeby nowoczesnej placówki, łączącej funkcje naukowe, edukacyjne i kulturalne.

Pierwsze oficjalne plany utworzenia muzeum w „Domu Turka” zaprezentowano podczas konferencji prasowej, która odbyła się w lipcu 2022r., budowa i prace remontowe ruszyły zaś kilka miesięcy później:

„Czeka nas ogrom zadań. Chcemy stworzyć atrakcyjną placówkę edukacyjną i miejsce międzypokoleniowych spotkań. Pamięć nie jest obciążeniem, ale wyzwaniem dla młodych pokoleń Polaków. Rozpoczynamy budowę!” – takie zdanie wygłosiła prof. Magdalena Gawin, Dyrektor Instytutu Pileckiego w październiku 2022r.

Obecny stan zaawansowania prac na budowie możemy podziwiać na pierwszy rzut oka - z dumą prezentujemy postępy prac remontowych nad przyszłym Domem Pamięci Obławy Augustowskiej!