Chaimki i rumki – historia waluty getta łódzkiego #giełdahistorii odc. 40 - Instytut Pileckiego
22.04.2025 (WT)
Chaimki i rumki – historia waluty getta łódzkiego #giełdahistorii odc. 40
Litzmannstadt Ghetto, jedno z największych gett stworzonych przez Niemców w czasie II wojny światowej, było miejscem wyjątkowym również pod względem ekonomicznym – to tam po raz pierwszy wprowadzono odrębną walutę dla Żydów, tzw. chaimki lub rumki.
W tym odcinku Andrzej Zawistowski rozmawia z numizmatykiem Jackiem Sarosiekiem o historii gettowego pieniądza, jego emisji, zabezpieczeniach, a także o przypadkach fałszerstw – zarówno w czasie wojny, jak i współcześnie. Dowiesz się:
- kto zaprojektował i drukował banknoty dla getta,
- jak funkcjonował „Bank Skupu Wartościowych Przedmiotów i Odzieży”,
- dlaczego dziesięciofenigówki mogły służyć jako... podpałka do pieca,
- jak działał system wynagrodzeń i zasiłków w zamkniętej społeczności getta,
- i co stało się z fałszerzem, który wpadł przez... brak jednej kropki.
To opowieść nie tylko o walucie, ale i o desperackich próbach zachowania godności, pomysłowości i przetrwania w nieludzkich warunkach.
Zobacz także
- Biografie Suwalszczyzny. Tu zaczynają się historie – Aleksandra Piłsudska
Aktualności
Biografie Suwalszczyzny. Tu zaczynają się historie – Aleksandra Piłsudska
Zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu „Biografie Suwalszczyzny. Tu zaczynają się historie”, poświęcone postaci Aleksandry Piłsudskiej z domu Szczerbińskiej – działaczki niepodległościowej, żołnierki, społeczniczki oraz żony Marszałka Józefa Piłsudskiego.
- 86. rocznica trzecich masowych deportacji obywateli polskich w głąb ZSRR | Wykład Marka Reszuty i pokaz filmu „General Nil”
Aktualności
86. rocznica trzecich masowych deportacji obywateli polskich w głąb ZSRR | Wykład Marka Reszuty i pokaz filmu „General Nil”
Instytut Pileckiego zaprasza na wydarzenie upamiętniające 86. rocznicę trzecich masowych deportacji obywateli polskich w głąb Związku Sowieckiego.
- W hołdzie Ofiarom Obławy Augustowskiej – relacja z marszu pamięci
Aktualności
W hołdzie Ofiarom Obławy Augustowskiej – relacja z marszu pamięci
19 czerwca 2026 r. przedstawiciele Instytutu Pileckiego uczestniczyli w Marszu „W Hołdzie Ofiarom Obławy Augustowskiej”, zorganizowanym w Gibach dla upamiętnienia ofiar największej powojennej zbrodni dokonanej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej.
- Międzynarodowa konferencja: Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku
Aktualności
Międzynarodowa konferencja: Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX wieku
Zapraszamy do udziału w międzynarodowej konferencji naukowej poświęconej różnorodnym formom aktywności kobiet podejmujących działania opozycyjne i kontestacyjne w warunkach systemów autorytarnych i totalitarnych XX wieku.
- Kobiety w Wojsku Polskim – nieznane bohaterki. Relacja ze spotkania
Aktualności
Kobiety w Wojsku Polskim – nieznane bohaterki. Relacja ze spotkania
- Kobiety w Wojsku Polskim – nieznane bohaterki
Aktualności
Kobiety w Wojsku Polskim – nieznane bohaterki
Zapraszamy na seminarium poświęcone kobietom, które odegrały istotną rolę w historii Wojska Polskiego i walki o niepodległość Polski.
- Trzeci Piknik Ułański – Ułańskie Święto Lasu. Historia, konie i szacunek do lasu
Aktualności
Trzeci Piknik Ułański – Ułańskie Święto Lasu. Historia, konie i szacunek do lasu
31 maja 2026 roku na polu namiotowym Swoboda w Studzienicznej odbył się Trzeci Piknik Ułański – Ułańskie Święto Lasu, zorganizowany przez Oddział Instytutu Pileckiego w Augustowie oraz Nadleśnictwo Augustów.
- III Piknik Ułański | Ułańskie Święto Lasu: pokazy rekonstruktorów konnych, stoiska edukacyjne
Aktualności
III Piknik Ułański | Ułańskie Święto Lasu: pokazy rekonstruktorów konnych, stoiska edukacyjne
31 maja zapraszamy do Studzienicznej na III edycję Pikniku Historycznego!
- Pierwsza Noc Muzeów w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej – dziękujemy za wspólne świętowanie
Aktualności
Pierwsza Noc Muzeów w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej – dziękujemy za wspólne świętowanie
Za nami wyjątkowy wieczór, po raz pierwszy mieliśmy przyjemność wziąć udział w Nocy Muzeów. Dziękujemy wszystkim, którzy zdecydowali się spędzić ten czas razem z nami.
- Noc Muzeów w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej
Aktualności
Noc Muzeów w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej
W nocy z 16 na 17 maja, serdecznie zapraszamy do Domu Pamięci Obławy Augustowskiej!
- Razem świętowaliśmy Dzień Flagi!
Aktualności
Razem świętowaliśmy Dzień Flagi!
2 maja Dom Pamięci Obławy Augustowskiej wziął udział w obchodach Dnia Flagi w Augustowie.
- Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji, w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej
Aktualności
Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji, w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej
22 kwietnia 2026 roku Dom Pamięci Obławy Augustowskiej odwiedziła Swiatłana Cichanouska, liderka białoruskiej opozycji demokratycznej.