Oblicza Obławy. Instytut Pileckiego rozpoczyna działalność w Augustowie! - Instytut Pileckiego

Aktualności

Oblicza Obławy. Instytut Pileckiego rozpoczyna działalność w Augustowie!

Cyklem wydarzeń kulturalnych „Oblicza Obławy” rozpoczęliśmy działalność w Augustowie. 15 października 2021 roku po raz pierwszy od lat teren Domu Turka został otwarty dla zwiedzających.

W okrytym złą sławą budynku zaprezentowano wystawę zrekonstruowanych cyfrowo i koloryzowanych zdjęć ofiar Obławy Augustowskiej. Jacek Bończyk z zespołem wykonał specjalnie przygotowany spektakl muzyczny, złożony z piosenek Jacka Kaczmarskiego. Eksperci dyskutowali wokół filmu dokumentalnego „Nazajutrz”, ilustrującego doświadczenie zakończenia II wojny światowej w Polsce. W szkołach odbyły się warsztaty dla młodzieży, poświęcone okresowi represji stalinowskich. Ruszyła także zbiórka pamiątek i świadectw, w których zapisały się losy mieszkańców Augustowa i Suwalszczyzny w XX wieku.

Dom Turka to dawna siedziba i więzienie NKWD w czasie pierwszej okupacji sowieckiej (1940-1941) i na przełomie 1944 i 1945 roku. Przetrzymywano tu i brutalnie przesłuchiwano tzw. wrogów ludu, stąd zarządzano masowymi deportacjami na Wschód. Od 1945 do 1956 roku mieścił się tu Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego. Miejscowi funkcjonariusze UB znani byli z brutalności, zamordowali kilkadziesiąt osób, z czego przynajmniej kilka zginęło właśnie w tym miejscu. W Domu Turka przetrzymywano także żołnierzy podziemia antykomunistycznego zatrzymanych w ramach Obławy Augustowskiej w lipcu 1945 roku. Budynek jest materialnym śladem i symbolem polskiego doświadczenia konfrontacji z sowieckim totalitaryzmem – miejscem o wielkiej wartości historycznej, które jednak w wyniku licznych zaniedbań w ostatnich latach nieomal zamieniło się w ruinę.

Od lipca 2021 r. Dom Turka jest własnością Instytutu Pileckiego, który planuje jego gruntowną renowację, poprzedzoną inwentaryzacją i badaniami archeologicznymi w poszukiwaniu wszelkich śladów po więźniach i ofiarach. W przyszłości zostanie tu otwarta wystawa stała dot. Obławy Augustowskiej. Będzie ona opowiadała o wydarzeniach z lipca 1945 roku i szerzej – o historii Augustowa i Suwalszczyzny w XX wieku na tle dziejów Polski i Europy.

 

Partnerzy wydarzenia:

Związek Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

Klub Historyczny im. Armii Krajowej w Augustowie

Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu

Starostwo Powiatowe w Augustowie

Urząd Miejski w Augustowie

Instytut Pamięci Narodowej – oddział w Białymstoku

Zobacz także