Dom Pamięci Obławy Augustowskiej coraz bliżej! Przedstawiamy postępy nad pracami remontowymi w Domu Turka - Instytut Pileckiego

06.10.2023 (PT)

Dom Pamięci Obławy Augustowskiej coraz bliżej! Przedstawiamy postępy nad pracami remontowymi w Domu Turka

Czas na podsumowanie postępów nad pracami remontowymi w Domu Turka! Już w przyszłym roku planowane jest tam otwarcie jedynego na świecie Muzeum Pamięci Obławy Augustowskiej.

O tym, że kamienica zwana „Domem Turka” jest obiektem budzącym sentyment nie tylko wśród mieszkańców Augustowa i okolic nie trzeba wspominać.

Budynek mieszczący się w samym sercu miasta skrywa w sobie wiele nieodkrytych tajemnic, z których największą i najbardziej bolesną są wspomnienia z lipca 1945 r., kiedy to żołnierze Armii Czerwonej i funkcjonariusze sowieckiego aparatu bezpieczeństwa wspierani przez funkcjonariuszy UB rozpoczęli obławę w lasach w rejonie Augustowa, Suwałk, Druskiennik, Jaziewa i Sejn. Jednostki 50. Armii gen. Ozierowa, wspierane przez 62. Dywizję Wojsk Wewnętrznych NKWD o łącznej sile ponad 45 tys. żołnierzy przeczesywały  niewielki obszar Puszczy Augustowskiej. Wszystkie osoby podejrzane o działalność konspiracyjną lub jej wspieranie były zatrzymywane i przekazywane do dalszej weryfikacji przez sowiecki kontrwywiad wojskowy Smiersz. Przetrzymywano ich i przesłuchiwano w kilkunastu miejscach na terenie powiatu augustowskiego, m.in. w „Domu Turka”.

W wyniku Obławy ponad 7 tysięcy osób zostało zatrzymanych. Po przejściu „weryfikacji” – często połączonej z brutalnym przesłuchiwaniem – Sowieci wypuścili do domów ok. 5 tysięcy osób, a około 500 przekazano do dyspozycji służb bezpieczeństwa Litewskiej SRS. Na podstawie rosyjskich dokumentów archiwalnych wiemy, że 592 osoby uznane za żołnierzy „band Armii Krajowej” Sowieci zamordowali w nieznanym miejscu. Los kolejnych 900 jest wciąż nieznany. Szacuje się, że w wyniku Obławy mogło zginąć nawet 2 tys. osób. Była to największa zbrodnia na Polakach po II wojnie światowej. Pomimo starań rodzin i polskich historyków do dziś nieznane jest miejsce pochówku ofiar. 

Na początku warto wspomnieć, że Instytut Pileckiego nabył kamienicę i należący do niej teren w lipcu 2021r. W pierwszej kolejności zostały tam przeprowadzone badania archeologiczne i ekspertyzy budowlane, które umożliwiły rozpoczęcie prac nad dostosowaniem budynku na potrzeby nowoczesnej placówki, łączącej funkcje naukowe, edukacyjne i kulturalne.

Pierwsze oficjalne plany utworzenia muzeum w „Domu Turka” zaprezentowano podczas konferencji prasowej, która odbyła się w lipcu 2022r., budowa i prace remontowe ruszyły zaś kilka miesięcy później:

„Czeka nas ogrom zadań. Chcemy stworzyć atrakcyjną placówkę edukacyjną i miejsce międzypokoleniowych spotkań. Pamięć nie jest obciążeniem, ale wyzwaniem dla młodych pokoleń Polaków. Rozpoczynamy budowę!” – takie zdanie wygłosiła prof. Magdalena Gawin, Dyrektor Instytutu Pileckiego w październiku 2022r.

 

Obecny stan zaawansowania prac na budowie możemy podziwiać na pierwszy rzut oka - z dumą prezentujemy postępy prac remontowych nad przyszłym Domem Pamięci Obławy Augustowskiej!

 

Zobacz także

  • Otwarcie wystawy „Krechowiacy z Augustowa”
    Ciemna przestrzeń wystawiennicza z rzędem podświetlanych pionowych ekranów prezentujących fotografie współczesnych żołnierzy, koni, śmigłowca i pojazdu wojskowego. Po lewej stronie znajduje się tablica z opisem ekspozycji.

    Aktualności

    Otwarcie wystawy „Krechowiacy z Augustowa”

    11 września w Domu Pamięci Obławy Augustowskiej została otwarta wystawa poświęcona historii 1 Pułku Ułanów Krechowieckich oraz jednostek kontynuujących krechowiackie tradycje – od 1914 roku po dzień dzisiejszy. Ekspozycja obejmuje oryginalne pamiątki związane z „krechowiakami”: mundury i wyposażenie wojskowe, zdjęcia oraz dokumenty.

  • Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
    Mężczyzna w czarnej koszuli śpiewa z chórem podczas koncertu; pozostali chórzyści trzymają czerwone teczki z nutami.

    Aktualności

    Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    4 września w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach odbył się wieczór pamięci, poświęcony ofiarom największej powojennej operacji przeciwko polskiemu podziemiu niepodległościowemu.

  • Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
    Plakat wydarzenia „Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej”, zaplanowanego na 4 września 2026 r. w pokamedulskim klasztorze w Wigrach. W tle czarno-białe zdjęcie kobiety stojącej w lesie.

    Aktualności

    Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.

  • Kresowy Zjazd Kombatantów
    Grupa dorosłych i dzieci pozuje do wspólnego zdjęcia na cmentarzu, przed grobem udekorowanym biało-czerwonymi kwiatami, zniczami i polskimi symbolami narodowymi.

    Aktualności

    Kresowy Zjazd Kombatantów

    Przedstawiciele Domu Spotkań Obławy Augustowskiej zostali zaproszeni do udziału w Kresowym Zjeździe Kombatantów.

  • Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie

    Aktualności

    Atak hakerski na strony Instytutu Pileckiego w Warszawie, Berlinie i Augustowie

    Szanowni Państwo, w związku z poważnym atakiem hakerskim, w nocy z 13 na 14 sierpnia, na stronę internetową Instytutu oraz oddziałów w Berlinie i Augustowie informujemy, że na stronach Instytutu, opublikowane zostały materiały noszące znamiona rosyjskiej propagandy i dezinformacji. Treści te wymierzone były w polską historię i wzmacniały narracje antyukraińskie.

  • „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”

    Aktualności

    „Żadnego ludobójstwa nie można postrzegać jako tematu wyłącznie lokalnego” – Karol Madaj o Obławie Augustowskiej dla „Mówią Wieki”

    W czerwcowym numerze magazynu historycznego „Mówią Wieki” (nr 6/2026), w całości poświęconym Obławie Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po II wojnie światowej, Karol Madaj, p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego, opowiedział o misji Instytutu Pileckiego i otwartego w lipcu 2025 roku Domu Pamięci Obławy Augustowskiej.

  • Magazyn historyczny „Mówią Wieki” o Obławie Augustowskiej

    Aktualności

    Magazyn historyczny „Mówią Wieki” o Obławie Augustowskiej

    W cieniu wakacyjnego lipca przypadła kolejna rocznica Obławy Augustowskiej. Podczas mających miejsce obchodów przypominaliśmy o tragicznych wydarzeniach z lata 1945 r. Upowszechnienie wiedzy na ten temat stanowi dla nas jedno z priorytetowych zadań.

  • 82. rocznica śmierci ppor. Juliana Wierzbickiego

    Aktualności

    82. rocznica śmierci ppor. Juliana Wierzbickiego

    9 sierpnia delegacja z Oddziału Instytutu Pileckiego w Augustowie wzięła udział w uroczystościach upamiętniających 82. rocznicę śmierci ppor. Juliana Wierzbickiego.

  • Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]
    Czworo prelegentów podczas sesji pytań i odpowiedzi. Od lewej: uczestnik w skórzanej kurtce odpowiada do mikrofonu. Obok siedzi prelegent w okularach, koszuli w delikatną kratkę i beżowych spodniach. Dalej prelegentka w białym komplecie trzymająca program konferencji oraz uczestniczka w granatowej marynarce. Na stoliku przed nimi butelki wody, szklanki i niebieska teczka na materiały konferencyjne.

    Aktualności

    Konferencja naukowa ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w.” [fotorelacja]

    W Domu Pamięci Obławy Augustowskiej zakończyła się druga konferencja naukowa z cyku ,,Opozycyjne formy zaangażowania kobiet w systemach autorytarnych i totalitarnych XX w. – Polska na europejskim tle porównawczym (1919–1989)” zgromadziła przedstawicieli różnych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych, reprezentujących wiele ośrodków badawczych z Polski i zagranicy.

  • LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]

    Aktualności

    LIPCOWI ’45. Koncert pamięci ofiar Obławy Augustowskiej [fotorelacja]

    11 lipca w amfiteatrze miejskim w Augustowie odbyło się widowisko muzyczne poświęcone ofiarom Obławy Augustowskiej – największej zbrodni popełnionej na Polakach po zakończeniu II wojny światowej. Wydarzenie połączyło muzykę, obraz oraz świadectwa rodzin i bliskich ofiar Obławy.

  • Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej | 81. rocznica Obławy Augustowskiej
    Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej | 81. rocznica Obławy Augustowskiej. Niedziela 12 lipca

    Aktualności

    Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej | 81. rocznica Obławy Augustowskiej

    12 lipca, w Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej, zapraszamy do Domu Pamięci Obławy Augustowskiej, aby wspólnie oddać cześć ofiarom największej zbrodni na Polakach po II wojnie światowej.

  • 12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    Aktualności

    12 lipca | Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej

    12 lipca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej. W tym dniu 81 lat temu, 12 lipca 1945 r., trzy miesiące po zakończeniu II wojny światowej, rozpoczęła się Obława Augustowska.